από τον συγγραφέα του, Γεώργιο Γκέκο, ομότιμο καθηγητή του Πολυτεχνείου της Ζυρίχης
Κυριακή, 16 Μαΐου 2021, ώρα 8 μ.μ. Ελλάδος
Μία άγνωστη στην Ελλάδα πτυχή του απελευθερωτικού αγώνα του 1821
Αφορά στην επόμενη μέρα της αποτυχημένης επανάστασης στη Μολδοβλαχία. Η τύχη των επωνύμων που επέζησαν είναι γνωστή. Άγνωστη όμως παραμένει η τύχη των μαχητών που επέζησαν. Πολλοί κατέφυγαν στην ρωσική Οδησσό και περίχωρα. Από εκεί ξεκίνησαν το φθινόπωρο 1822 τη δραματική πορεία επιστροφής στην Ελλάδα μέσω Ρωσίας, Πολωνίας, Γερμανίας, Ελβετίας, με προορισμό τη Μασσαλία για να βρουν πλοία για το Αιγαίο. Είναι ρακένδυτοι, πεινασμένοι, άρρωστοι μέσα στο βαρύ χειμώνα. Οι περισσότεροι χάνουν τη ζωή τους.
Μόλις περνάν στην Ελβετία, η Γαλλία τους κλείνει το δρόμο. Από φυγάδες γίνονται πρόσφυγες.Οι Ελβετοί, οργανωμένοι σε πάνω από 100 φιλελληνικούς συλλόγους/κομιτάτα τους φιλοξενούν, τους δίνουν φαγητό, ρούχα, ιατρική περίθαλψη, χρήματα. Σε συγγράμματα της εποχής, φιλέλληνες περιγράφουν την καθημερινότητα των φυγάδων που βρίσκουν συγκινητική συμπαράσταση από πολίτες, εκκλησία και Τύπο. Διάφοροι Ελβετοί στο καντόνι της Ζυρίχης καταγράφουν πολλές μαρτυρίες των αγωνιστών, ζωγραφίζουν πορτρέτα, σημειώνουν ονόματα και τόπους καταγωγής.Τελικά η Γαλλία υποχωρεί. Έπειτα από 3000 χλμ δρόμο οι Έλληνες φθάνουν το 1823 στη Μασσαλία. Επιβιβαζόμενοι σε τρία καράβια, 158 από αυτούς επιστρέφουν στην πατρίδα για να συνεχίσουν τον αγώνα που άρχισαν στη Μολδοβλαχία.
Χαιρετισμός Ανθής Μπάτζιου
Κύριε Πρόεδρε,
Αγαπητά μέλη του Σωματίου «Το Κοινόν των Μαγνήτων»,
Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για μένα, να απευθύνω χαιρετισμό στη σημερινή διαδικτυακή συνάντηση, που αποτελεί την πρώτη κοινή εκδήλωση για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση.
Η πλούσια επιστημονική, πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα των εκλεκτών μελών του Σωματείου των Αποδήμων Μαγνήτων, μας κάνει υπερήφανους για ακόμη μια φορά, με αφορμή την πρωτότυπη έρευνα του Καθηγητή κ. Γεωργίου Γκέκου, «Η Επιστροφή, Αγωνιστές του Α. Υψηλάντη στον δρόμο για την Ελλάδα, 1822/1823» από τις εκδόσεις Καπόν. Η βραβευμένη από την Ακαδημία Αθηνών έρευνα του κ. Καθηγητή, έριξε φως στην περιπετειώδη φυγή, και στην πορεία των αγωνιστών του Υψηλάντη από το πεδίο της μάχης ώσπου να καταφέρουν να πάρουν και πάλι το δρόμο της επιστροφής προς την πατρίδα για να συνεχίσουν τον αγώνα. Η έρευνα αυτή επιβεβαιώνει το γεγονός ότι πολλές πτυχές του αγώνα παραμένουν ακόμη άγνωστες και περιμένουν τον άξιο ερευνητή για την ανάδειξή τους.
Η μακροχρόνια, αγαστή συνεργασία της ΕΦΑ Μαγνησίας με το Σωματείο των Αποδήμων Μαγνήτων, δεν περιορίζεται μόνο στην ετήσια συνάντησή μας στην αυλή του Αθανασάκειου Αρχαιολογικού Μουσείου με την παρουσίαση επιστημονικών θεμάτων από διακεκριμένα μέλη του Σωματείου, διαφορετικού γνωστικού πεδίου κάθε φορά, που αναμένονται και αγκαλιάζονται με μεγάλο ενδιαφέρον από τους πολίτες του Βόλου. Έχει πλέον επεκταθεί και στην συνδιοργάνωση εκδηλώσεων για να τιμηθούν ιδιαίτερα σημαντικές επέτειοι, όπως ήταν τα 110 χρόνια από την ίδρυση του Αθανασάκειου Αρχαιολογικού Μουσείου Βόλου το 2019 και τώρα τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση.
Για το σκοπό αυτό, από το τέλος του 2019, αναλάβαμε την πρωτοβουλία σε συνεργασία με το Κοινόν των Μαγνήτων, και ειδικότερα με την αγαπητή κ. Σοφία Ζαφραντζά και τον κ. Στάθη Ζαφραντζά, να επικεντρωθούμε αφενός στη συμβολή και στα αποτελέσματα του Φιλελληνισμού αναδεικνύοντας τυχόν αναφορές ξένων περιηγητών στον θεσσαλικό χώρο, αφετέρου να προβάλουμε άγνωστα εν πολλοίς γεγονότα και πρόσωπα που σχετίζονται με την επαναστατική δράση στο Πήλιο, στη Μαγνησία και στα νησιά των Βορ. Σποράδων.
Ο αστάθμητος παράγων της πανδημίας δεν μας επέτρεψε να προχωρήσουμε όπως θα επιθυμούσαμε στην διοργάνωση των εκδηλώσεων, ωστόσο ελπίζουμε ότι από το καλοκαίρι θα είμαστε σε θέση να διοργανώσουμε εκδηλώσεις και με φυσική παρουσία. Επί του παρόντος, πραγματοποιούνται Μηνιαίες ηλεκτρονικές αναρτήσεις στην ιστοσελίδα της Εφορείας την 25η εκάστου μήνα, αρχίζοντας από τον Απρίλιο, με ανάδειξη επιμέρους θεμάτων, ενδεικτικά αναφέρουμε: παρουσίαση του Ελληνομουσείου Ζαγοράς, της Χάρτας Ρήγα στο Βελεστίνο, της Παναγίας Λαμπινούς και του αρματωλού Μπασδέκη, του Αρχοντικού Φουρτούνα στο Τρίκερι, το Φιρμάνι κατάσχεσης περιουσίας αρματωλού από το Τρίκερι, της Μονής Ζωοδόχου Πηγής Αλατά ως καταφύγιο αγωνιστών, κ.α. θέματα.
Στο ίδιο πνεύμα του Φιλελληνισμού, κινείται και η συνεργασία της ΕΦΑ Μαγνησίας με το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος, στα πλαίσια της οποίας το καλοκαίρι θα παρουσιαστεί στο Μουσείο Βόλου η Διαδικτυακή Έκθεση «Από αγάπη για την Ελλάδα» 1821.ifg.gr που υλοποιήθηκε από το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος σε συνεργασία με την Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας (BNF) και την δημοσιογραφική της ιστοσελίδα RetroNews, μία διαδικτυακή έκθεση αφιερωμένη στους Γάλλους φιλέλληνες και στο ενδιαφέρον που προκάλεσε ο ξεσηκωμός των Ελλήνων στη Γαλλία και στην Ευρώπη.
Το τελευταίο τρίμηνο του 2021 προγραμματίσαμε τη διοργάνωση Ημερίδας με θέμα: “Μνημεία και τέχνη στο Πήλιο στα χρόνια της Επανάστασης», καθώς και μια ψηφιακή εκπαιδευτική δράση με θέμα «Τοπική ιστορία και τέχνη στο Πήλιο στα χρόνια της επανάστασης».
Ελπίζουμε τον Αύγουστο να συναντηθούμε και πάλι όλοι υγιείς στην αυλή του μουσείου μας, να γιορτάσουμε την ελευθερία της πατρίδας μας και την ελευθερία από τον σύγχρονο ζυγό της πανδημίας.
Σας ευχαριστώ και πάλι για την τιμητική πρόσκληση.
Ανθή Μπάτζιου, Δ/ντρια Εφορείας Αρχαιοτήτων Μαγνησίας
Δείτε το βίντεο της Διάλεξης:
Ο Συγγραφέας
Γεννήθηκε στον Βόλο το 1940 με ρίζες στην πόλη και στο Πήλιο. Σπούδασε σε Λωζάννη και Ζυρίχη. Διπλωματούχος ηλεκτρολόγος μηχανικός και διδάκτωρ τεχνικών επιστημών του Ομοσπονδιακού Πολυτεχνείου Ζυρίχης (ΕΤΗΖ). Διετέλεσε ερευνητής και καθηγητής στο ΕΤΗΖ στο πεδίο της κβαντικής ηλεκτρονικής με πολυάριθμες επιστημονικές δημοσιεύσεις περί φυσικής, τεχνολογίας και εφαρμογής των ακτίνων ημιαγωγών λέιζερ στις μοντέρνες τηλεπικοινωνίες υψηλών ταχυτήτων με οπτικές ίνες.
Στα ενδιαφέροντά του ανήκουν ιστορικά θέματα, αρχαιολογία, το δυναμικό της ελληνικής διασποράς, και ο φιλελληνισμός στον ρου των αιώνων. Ζει στη Ζυρίχη, στην Αθήνα και στη Νότιο Γερμανία.